พระกิตติคุณมัทธิว: ภาพรวมของกษัตริย์และแผ่นดินของพระองค์

เปิดหนังสือเล่มแรกสุดของพันธสัญญาใหม่ สิ่งแรกที่คุณพบคือรายชื่อยาวเหยียด นั่นคือลำดับพงศ์ที่ไล่จากอับราฮัมถึงดาวิด และมาถึงพระเยซูคริสต์ พระกิตติคุณมัทธิวเริ่มต้นเช่นนี้เอง ด้วยบัญชีรายชื่อที่ดูเผินๆ ก็แห้งแล้ง แต่กลับประกาศสิ่งที่เปลี่ยนโลกอย่างเงียบๆ ว่า พระเมสสิยาห์ที่บรรดาผู้เผยพระวจนะพยากรณ์ไว้ และที่อิสราเอลรอคอยมาหลายชั่วอายุคน ได้เสด็จมาแล้ว หนังสือเล่มนี้เป็นทั้งเล่มเปิดของพระกิตติคุณทั้งสี่ และเป็นสะพานเชื่อมระหว่างพันธสัญญาเดิมกับพันธสัญญาใหม่ ตำแหน่งในพระคัมภีร์และภาพรวมทั้งเล่ม พระกิตติคุณมัทธิวเป็นหนังสือเล่มแรกของพันธสัญญาใหม่ และเป็นหนึ่งในพระกิตติคุณทั้งสี่ที่บันทึกพระชนม์ชีพของพระเยซู มีทั้งหมดยี่สิบแปดบท การที่หนังสือเล่มนี้ถูกจัดไว้เป็นเล่มแรกของพันธสัญญาใหม่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะในบรรดาพระกิตติคุณทั้งหมด มัทธิวตั้งใจเชื่อมโยงพระเยซูเข้ากับพันธสัญญาเดิมมากที่สุด โดยชี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า “เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเพื่อให้สำเร็จตามที่ผู้เผยพระวจนะกล่าวไว้” หนังสือเริ่มต้นที่มัทธิว บทที่ 1 ว่าด้วยลำดับพงศ์และการประสูติของพระเยซู เดินทางผ่านกางเขนและอุโมงค์ที่ว่างเปล่า แล้วมาหยุดที่พระมหาบัญชาซึ่งพระเยซูทรงมอบให้แก่เหล่าสาวก หากจะสรุปในประโยคเดียว มัทธิวต้องการแสดงให้คุณเห็นว่า พระเยซูชาวนาซาเร็ธคือกษัตริย์ที่ทรงสัญญาไว้ เป็นบุตรของดาวิด และเป็นบุตรของอับราฮัม ผู้เขียน ช่วงเวลา และผู้อ่าน ตามคำพยานที่สอดคล้องกันของคริสตจักรยุคแรก ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้คือมัทธิว หรืออีกชื่อหนึ่งว่าเลวี หนึ่งในอัครทูตสิบสองคนของพระเยซู ซึ่งเดิมเคยเป็นคนเก็บภาษีที่เพื่อนร่วมชาติดูหมิ่น (มัทธิว 9:9) ประสบการณ์ที่ตัวเขาเองได้รับการทรงเรียกด้วยพระคุณ อาจเป็นเหตุผลที่เขาเขียนถึงความเมตตากรุณาด้วยหัวใจที่อ่อนโยนเป็นพิเศษ โดยทั่วไปนักวิชาการเชื่อว่าหนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นราวปี ค.ศ. 60–80 โดยเขียนให้แก่คริสเตียนเชื้อสายยิวที่พูดภาษากรีกและคุ้นเคยกับพันธสัญญาเดิมเป็นกลุ่มแรก กลุ่มผู้อ่านนี้อธิบายลักษณะเด่นหลายอย่างของหนังสือ มัทธิวอ้างพันธสัญญาเดิมมากกว่าหกสิบครั้ง ใช้สำนวนที่ชาวยิวคุ้นเคย และด้วยความยำเกรงต่อพระนามของพระเจ้า เขาจึงนิยมใช้คำว่า “แผ่นดินสวรรค์” แทน “แผ่นดินของพระเจ้า” เป้าหมายของเขาคือทำให้ผู้อ่านเหล่านี้มั่นใจว่า การต้อนรับพระเยซูไม่ใช่การทรยศต่อความเชื่อของบรรพบุรุษ แต่เป็นการทำให้ความเชื่อนั้นสำเร็จสมบูรณ์ โครงสร้างและโครงร่างทั้งเล่ม พระกิตติคุณมัทธิวมีการออกแบบที่งดงาม กล่าวคือ มีการสลับระหว่างเรื่องเล่าเกี่ยวกับพระชนม์ชีพของพระเยซู กับคำสอนก้อนใหญ่ห้าช่วง โดยแต่ละช่วงคำสอนจะจบด้วยประโยคทำนองว่า “เมื่อพระเยซูตรัสถ้อยคำเหล่านี้จบแล้ว” เมื่อมองเห็นโครงร่างนี้ ก็จะเข้าใจทั้งเล่มได้ทะลุปรุโปร่ง • อารัมภบท (บทที่ 1–4): ลำดับพงศ์ การประสูติจากหญิงพรหมจารี การมาเยือนของพวกโหราจารย์ การรับบัพติศมาและการถูกทดลอง กษัตริย์เสด็จขึ้นสู่เวที • คำเทศนาบนภูเขา (บทที่ 5–7): ชีวิตและจริยธรรมของประชากรในแผ่นดินของกษัตริย์ • คำสอนเรื่องการทรงใช้ (บทที่ 10): การทรงเรียกและส่งเหล่าสาวกออกไปพร้อมข่าวดีแห่งแผ่นดินสวรรค์ • คำอุปมาเรื่องแผ่นดินสวรรค์ (บทที่ 13): เรื่องเล่าชุดหนึ่งที่เผยความล้ำลึกของแผ่นดินสวรรค์ • คำสอนเรื่องคริสตจักร (บทที่ 18): ความถ่อมใจ การให้อภัย และการอยู่ร่วมกัน • คำเทศนาบนภูเขามะกอกเทศ (บทที่ 24–25): คำพยากรณ์ถึงอนาคตและคำเรียกให้เฝ้าระวัง • การทนทุกข์และการคืนพระชนม์ (บทที่ 26–28): อาหารมื้อสุดท้าย กางเขน อุโมงค์ที่ว่างเปล่า และพระมหาบัญชา แก่นเรื่องหลักที่ร้อยเรียงตลอดทั้งเล่ม แก่นเรื่องแรกคือแผ่นดินสวรรค์ ตั้งแต่ยอห์นผู้ให้บัพติศมาจนถึงพระเยซู ถ้อยคำแรกที่ทั้งสองประกาศเหมือนกันคือ “แผ่นดินสวรรค์มาใกล้แล้ว” แผ่นดินนี้ไม่ใช่ผืนแผ่นดินทางภูมิศาสตร์ แต่คือการที่พระเจ้าทรงครอบครองเป็นกษัตริย์ในใจของมนุษย์และท่ามกลางประชากรของพระองค์ หากอยากเข้าใจแนวคิดหลักที่ร้อยเรียงตลอดทั้งเล่มนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ลองอ่านเรื่องแผ่นดินของพระเจ้าคืออะไร แก่นเรื่องที่สองคือการสำเร็จตามคำพยากรณ์ มัทธิวย้ำครั้งแล้วครั้งเล่าว่า การประสูติของพระเยซู การหลบหนีไปอียิปต์ และการทำพันธกิจในแคว้นกาลิลี ล้วนเป็นการสำเร็จตามคำพยากรณ์ในพันธสัญญาเดิม พระเยซูเองทรงประกาศอย่างชัดเจนว่า พระองค์เสด็จมาไม่ใช่เพื่อยกเลิกธรรมบัญญัติ แต่เพื่อทำให้สำเร็จ 「อย่าคิดว่าเรามาเพื่อจะล้มเลิกธรรมบัญญัติและคำของผู้เผยพระวจนะ เราไม่ได้มาล้มเลิก แต่มาทำให้สมบูรณ์มัทธิว 5:17」 แก่นเรื่องที่สามคือตัวตนของพระเยซู พระองค์ทรงเป็นบุตรของดาวิด เป็นพระเมสสิยาห์ที่อิสราเอลรอคอยมานาน และทรงเป็นพระบุตรของพระเจ้า พระเยซูในปลายปากกาของมัทธิวคือกษัตริย์ผู้ทรงสิทธิอำนาจ ถ้อยคำของพระองค์เปี่ยมด้วยสิทธิอำนาจ และการกระทำของพระองค์ยืนยันคำตรัสของพระองค์ บทและข้อพระคัมภีร์สำคัญ หากคุณมีเวลาจำกัด มีบางช่วงที่เป็นยอดเขาซึ่งต้องอ่านให้ได้ อย่างแรกคือมัทธิว บทที่ 5 ว่าด้วยคำเทศนาบนภูเขา ตลอดบทที่ห้าถึงบทที่เจ็ด พระเยซูทรงวางภาพชีวิตของประชากรในแผ่นดินของกษัตริย์ไว้ในคราวเดียว ทั้งความสุขแท้ เกลือและความสว่าง การรักศัตรู และการไม่กระวนกระวาย คำเทศนานี้เป็นรากฐานของจริยธรรมคริสเตียนทุกยุคทุกสมัย และคุ้มค่าแก่การใคร่ครวญอย่างช้าๆ เรายังมีบทความอีกชิ้นว่าด้วยคำเทศนาบนภูเขา ที่จะอ่านเคียงคู่กันไปได้ ต่อมาคือมัทธิว บทที่ 6 ว่าด้วยคำอธิษฐานที่พระเยซูทรงสอน เมื่อเหล่าสาวกทูลขอให้พระเยซูสอนพวกเขาอธิษฐาน แบบอย่างที่พระองค์ประทานให้นั้นสั้นกระชับแต่ครอบคลุมทุกสิ่ง 「ข้าแต่พระบิดาของข้าพระองค์ทั้งหลาย ผู้สถิตในสวรรค์ ขอให้พระนามของพระองค์เป็นที่เคารพสักการะ ขอให้แผ่นดินของพระองค์มาตั้งอยู่ ขอให้เป็นไปตามพระทัยของพระองค์ ในสวรรค์เป็นอย่างไรก็ให้เป็นไปอย่างนั้นในแผ่นดินโลกมัทธิว 6:9-10」 ผู้เชื่อทั่วโลกยังคงอธิษฐานด้วยถ้อยคำเหล่านี้จนถึงทุกวันนี้ หากคุณยังกำลังหาทางเข้าใจว่าการอธิษฐานคืออะไรและควรเริ่มต้นอย่างไร ลองอ่านเรื่องการอธิษฐานคืออะไร ส่วนบทที่ 13 นั้นรวบรวม “คำอุปมาเรื่องแผ่นดินสวรรค์” อันเลื่องชื่อ ทั้งผู้หว่านพืช ข้าวละมาน เมล็ดมัสตาร์ด และขุมทรัพย์ที่ซ่อนอยู่ ที่ซึ่งพระเยซูทรงเล่าความจริงอันลึกซึ้งที่สุดผ่านเรื่องราวที่เรียบง่ายที่สุด ซึ่งเราได้ลิ้มรสไว้แล้วในบทความว่าด้วยคำอุปมาของพระเยซู มัทธิวชี้ไปยังพระคริสต์อย่างไร พระกิตติคุณมัทธิวมีการขานรับกันระหว่างต้นเล่มกับท้ายเล่มที่กินใจ ในช่วงต้นเล่ม ทูตสวรรค์ประกาศว่าพระกุมารนี้จะทรงพระนามว่า “อิมมานูเอล” 「ดูเถิด หญิงพรหมจารีจะตั้งครรภ์และคลอดบุตรชายคนหนึ่ง และเขาจะเรียกนามของท่านว่า อิมมานูเอล แปลว่า พระเจ้าสถิตกับเรามัทธิว 1:23」 และในถ้อยคำสุดท้ายสุดของหนังสือ พระเยซูผู้ทรงคืนพระชนม์ตรัสกับเหล่าสาวกด้วยพระสัญญาเดียวกันว่า “เราจะอยู่กับท่านทั้งหลายเสมอไป” จาก “พระเจ้าสถิตกับเรา” สู่ “เราอยู่กับท่าน” ทั้งเล่มประกาศถึงองค์พระผู้เป็นเจ้าองค์เดียว คือพระเจ้าผู้ทรงบังเกิดเป็นมนุษย์ เสด็จมาประทับอยู่ท่ามกลางเรา กษัตริย์พระองค์นี้มิได้ประทับอยู่บนบัลลังก์เท่านั้น แต่ทรงดำเนินไปสู่กางเขน ทรงสละพระชนม์เพื่อไถ่บาปของโลก และทรงคืนพระชนม์ในวันที่สาม มีชัยเหนือความตาย นี่คือหัวใจของข่าวประเสริฐที่มัทธิวต้องการให้คุณเห็น หลังการคืนพระชนม์ พระเยซูทรงมอบพันธกิจที่เปลี่ยนโลกไว้กับเหล่าสาวก นั่นคือมัทธิว บทที่ 28 ว่าด้วยพระมหาบัญชา อันเลื่องชื่อ 「เหตุฉะนั้น จงออกไปนำชนทุกชาติมาเป็นสาวกของเรา ให้เขารับบัพติศมาในพระนามแห่งพระบิดา พระบุตร และพระวิญญาณบริสุทธิ์...และนี่แน่ะ เราจะอยู่กับท่านทั้งหลายเสมอไป จนกว่าจะสิ้นยุคมัทธิว 28:19-20」 อ่านพระกิตติคุณมัทธิวอย่างไรให้ได้ผล มีนิสัยเล็กๆ น้อยๆ ไม่กี่อย่างที่จะช่วยให้คุณอ่านมัทธิวได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น อย่างแรก จงสังเกตวลีที่ว่า “เพื่อให้สำเร็จตาม...” แล้วพลิกกลับไปอ่านข้อพระคัมภีร์พันธสัญญาเดิมที่ถูกอ้างถึง คุณจะทึ่งกับเสียงสะท้อนที่ก้องรับกันระหว่างสองพันธสัญญา อย่างที่สอง จงอ่านคำเทศนาทั้งห้าช่วง โดยเฉพาะคำเทศนาบนภูเขา อย่างช้าๆ ไม่ได้มุ่งอ่านให้จบ แต่มุ่งให้ถ้อยคำของพระเยซูหยั่งรากลงในชีวิตของคุณ อย่างที่สาม เมื่ออ่านมัทธิวจบแล้ว ลองอ่านต่อไปยังพระกิตติคุณยอห์น ซึ่งเป็นอีกเล่มหนึ่งในพระกิตติคุณทั้งสี่ ที่แสดงให้คุณเห็นพระเยซูองค์เดียวกันจากอีกมุมมองหนึ่ง หนังสือทั้งสองเล่มจะเติมเต็มและส่องสว่างซึ่งกันและกัน คุณสามารถใช้ BiblePro (主内圣经) เปรียบเทียบฉบับแปลต่างๆ อาศัยหมายเหตุประกอบเพื่อเข้าใจภูมิหลังของชาวยิวในสมัยนั้น และเมื่อใดที่มีข้อสงสัย ก็ถาม AI ในแอปได้ทันที เพื่อให้พระคัมภีร์อธิบายพระคัมภีร์ด้วยกันเอง ขอให้คุณได้พบในพระกิตติคุณมัทธิว ไม่เพียงเรื่องราวในประวัติศาสตร์ แต่ได้พบกับกษัตริย์ผู้ทรงพระชนม์อยู่จริง ผู้ทรงสัญญาว่าจะ “อยู่กับท่านเสมอไป” ขอเชิญคุณเปิดพระกิตติคุณเล่มนี้ด้วยตัวเอง เริ่มอ่านจากลำดับพงศ์ในบทแรก และมองหาคริสตจักรท้องถิ่นสักแห่ง เพื่อร่วมตอบสนองต่อการทรงเรียกของกษัตริย์พระองค์นี้ไปพร้อมกับพี่น้องชายหญิง